ANASAYFA LEZZET'TEN HABERLER BALIK NASIL TEMİZLENİR? BİRBİRİNDEN FARKLI BALIKLARI TEMİZLEME YOLLARI

BALIK NASIL TEMİZLENİR? BİRBİRİNDEN FARKLI BALIKLARI TEMİZLEME YOLLARI

Balık yemeyi, balık yapmayı çok seviyorsunuz… Peki, balık nasıl temizlenir? İşte evde birbirinden farklı balıkları temizleme yolları
Balık Nasıl Temizlenir? Birbirinden Farklı Balıkları Temizleme Yolları

Balıkçıdan temizlenmiş balık da alabilirsiniz ancak genelde küçük balıkları kişiler kendileri evlerinde temizler. Peki, balık nasıl temizlenir? İşte, birbirinden farklı balıkları temizlemenin yolları:


KÜÇÜK BALIKLAR NASIL TEMİZLENİR?

Pulsuz ve küçük boydaki balıkları temizlerken bıçağa gerek yoktur. Balığı sol avucunuzun içine alıp sağ elinizin işaret ve baş parmağı vasıtasıyla balığın kafasını kopararak ve sonra baş parmağınızı karnına sokup yararak temizleyebilirsiniz. Ardından bol suyla iyice yıkamanız gerekir.

Balıkları kılçıklı bırakabileceğiniz gibi, pişireceğiniz yemeğe veya arzunuza göre fileto da çıkarabilirsiniz. Bu işlem için karnını yardığınız parmağınızı hiç çıkarmadan kuyruğa kadar yürütmek ve sonra kılçığı ileri geri hafifçe oynatıp yumuşak hareketlerle yerinden çıkarmak gerekir. Bu balıklar küçük olduğu için filetoları genelde birbirinden ayırmaya gerek yoktur. Filetoları açık veya kapanmış olarak kullanabilirsiniz.


SARDALYA NASIL TEMİZLENİR?

Sardalya pullu balık olmakla birlikte yine aynı yöntemle ayıklanır. Ancak ayıklamadan önce parmaklarınızla pullarını kazıyabilirsiniz. Bu işlem için bıçak kullanmaya gerek yoktur, çünkü pullar iri ve yumuşak olduğu için parmak temasıyla yerlerinden ayrılırlar.


USKUMRU, İSTAVRİT, ÇİNEKOP NASIL TEMİZLENİR?

Uskumru, kolyoz, istavrit, çinekop gibi orta büyüklükte ve pulsuz balıklar ise bıçak yardımıyla temizlenmelidir. Anüs üzerine bıçakla küçük bir kesik attıktan sonra balığın karnı yarılarak iç organları dışarı çıkarılarak karnı temizlenir. Bu arada solungaçlarının da koparılarak çıkarılması gereklidir. Temizlenmiş balığın içi ve başı bol su ile iyice yıkanmalı ve karın çevresindeki siyah zarlar ile kan pıhtıları bıçak ucuyla iyice temizlenmelidir.


PALAMUT NASIL TEMİZLENİR?

Palamut, torik gibi balıkların karnını tamamen yarmak gerekmez.Üzerine atacağınız derince bir bıçak kesiğiyle bağırsakların vücuttan ayrılması sağlanır. Karın biraz yarılarak bıçak ucuyla iç organların tamamı dışarı alınır. Palamut ve torik gibi balıkları iki şekilde doğrayabilirsiniz; dilimlemek veya fileto çıkarmak. Eğer tava veya yahni yapacaksanız balığı 1 parmak (2 ile 2.5 santim) kalınlığında dilimler halinde kesebilirsiniz.




FIRIN BALIK İÇİN FİLETO NASIL ÇIKARILIR?

Fırın balık için fileto çıkarılması daha iyi olur. Fileto çıkarmak için balığın kuyruk kısmından başlayıp kılçık paralelinde balığı ikiye ayırmak gerekir. Palamut ve toriğin baş kısmında fazla bir şey olmadığından kuyruğu ile birlikte kesip atabilirsiniz. Eğer bu balıklardan lakerda yapacaksanız dilimlerin kalınlığı iki misli yani asgari 4 santim olmalıdır. Çingene palamudu, uskumru ve kolyoz gibi balıklar yeterince büyük olmadıklarından dilimleme veya filetolama yapılmaz. Ancak çingene palamutları karnı tamamen yarılarak, sırt derisi kesilmeksizin iki yana açılabilir. Pullu balıkların ise önce pullarının kazınması gerekir. Bu işlem için balığı yatırıp kuyruğundan tutarak bıçağı her iki yanına birkaç defa sürtmek gerekir. Balığın derisinin ve etlerinin zedelenmemesi, balığın kesilmemesi için bıçağı dik tutmak gerekir. İç organlarının temizlenmesi aynen palamutta olduğu gibidir. Balık büyüklüğüne ve yapılacak yemeğe göre bütün bırakılır veya fileto çıkarılır.


PİLAKİ İÇİN BALIK NASIL TEMİZLENİR?

Pilaki yapılması düşünülüyorsa kalın dilimlere bölebilirsiniz. Lüfer büyüklüğüne göre, kofana ise mutlaka fileto yapılmalıdır. Sarıkanat ise lüferin küçüğü olduğundan iki tarafı boyunca bıçakla çizilerek bütün bırakılır. Çinekopu ise çizmeye dahi gerek yoktur. Lüfer, çinekop, sarıkanat, kofana, levrek, çipura ve özellikle çorbaya uygun kırlangıç, öksüz, adabeyi ve iskorpit gibi balıkların kafaları koparılmaz.


TULUM ÇIKARTMA NEDİR?

Özellikle ilk gruptaki balıkların yanak ve beyinleri çok lezzetlidir. Bazı pullu veya pulsuz balıkların derisi oldukça kalındır. Örneğin sinarit veya dil balığı gibi. Bu balıkların derisini komple çıkarabilirsiniz. Bu işleme tulum çıkartma denir. Bu durumda bıçağınızın ucunu kuyruk kısmından derinin altına sokup biraz ayırmak ve sonra oradan tutup yavaş yavaş yukarı doğru çekmek gerekir. Gerekirse arada bıçağınızla tulum çıkartmaya yardım edebilirsiniz. Bu işlemlerden sonra bolca akan kan temizlenmelidir.



HANGİ MEVSİMDE HANGİ BALIK YENİR?

  • Ocak: Kefal, tekir, kırlangıç, levrek, yengeç, yılanbalığı, karides
  • Şubat: Uskumru, istavrit, lüfer, palamut, tekir, kefal, kalkan, gümüşbalığı, midye, ıstakoz, somon, dilblağı
  • Mart: Levrek, kalkan, kefal, tekir, midye
  • Nisan: Kalkan, kılıç, kırlangıç, tekir, midye, barbunya, mercan, kayabalığı,
  • Mayıs: Barbunya, ıstakoz, levrek, tekir, kılıç, kırlangıç, dilbalığı, iskorpit, pavurya, karides
  • Haziran: Mercan, levrek, barbunya, tekir, pavurya, ıstakoz
  • Temmuz: Sardalya, barbunya, tekir, ıstakoz, böcek, pavurya
  • Ağustos: çingene palamutu, mercan, kılıç, sardalya, izmarit, istakoz
  • Eylül: Palamut, lüfer, kılıç, sardalya, kolyoz, kırlangıç
  • Ekim: Palamut, lüfer, istavrit, barbunya, kılıç, mercan, sardalya, torik
  • Kasım: Mezgit, ringa
  • Aralık: Yengeç, pavurya, levrek

Kaynak: Lezzet Dergisi Türk mutfağı kitabı


Şunlara da göz atın:


Yeniliklerden haberdar olun!

Lezzet’ten sürekli haberdar olmak istiyorsanız e-posta adresinizi girerek kaydolun!

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.