Özellikle Latin Amerika ve Avrupa mutfağının vazgeçilmezi olan yoğunlaştırılmış süt, sütün suyunun uçurularak şekerle yoğunlaştırılması sonucu elde edilen büyüleyici bir konsantredir. Son yıllarda Türkiye’deki mutfaklarda da popülerliği artan bu içerik, sütlü tatlıların lezzet çıtasını bambaşka bir noktaya taşıyor. Ancak market raflarında bulması bazen zor ve maliyetli olabilen bu ürünü, evdeki malzemelerle hazırlamak hem daha ekonomik hem de çok daha sağlıklı bir alternatif sunuyor. Ev yapımı yoğunlaştırılmış sütü, sabır ve doğru teknikle o meşhur karamelize rengi ve akışkan kıvamında yapabilirsiniz. Peki, yoğunlaştırılmış süt nasıl yapılır?
Yoğunlaştırılmış süt yapımının en güzel yanı, karmaşık malzemelere ihtiyaç duymamasıdır. Sadece tam yağlı süt ve toz şeker bu mucizevi karışım için yeterlidir. Bunun için ölçüler 1000 gr süt ve 150 gr şekerdir. Sütün şekerle tam olarak bütünleşmesi için geniş tabanlı ve derin bir tencere seçmek, suyun buharlaşma sürecini hızlandıracaktır. Sütü ve şekeri tencereye aldıktan sonra, şeker tamamen eriyene kadar orta ateşte sürekli karıştırmak, pürüzsüz bir doku için ilk altın kuraldır. Sütün kalitesi, sonuçtaki kremsi yapıyı doğrudan etkilediği için mümkünse taze ve yağ oranı yüksek süt tercih edilmelidir. Bu aşama, sütün o bildiğimiz sıvı halinden yavaş yavaş ayrılıp yoğunlaşmaya başladığı sabır isteyen bir sürecin başlangıcıdır. Hazırlık aşamasındaki bu titizlik, sonradan oluşabilecek topaklanmaların önüne geçer.
Şeker eridikten sonra ateşin en kısık seviyeye getirilmesi, yoğunlaştırılmış sütün renginin ve kıvamının mükemmelliği için hayati önem taşır. Sütün kaynama noktasına yakın ama asla fokurdamayan bir ısıda tutulması, suyunun yavaş yavaş buharlaşmasını ve sütün karamelize olmasını sağlar. Bu süreç boyunca tencerenin başında durup ara ara karıştırmak, sütün dibe çökmesini ve yanık kokusu oluşmasını engeller. Yaklaşık 45-60 dakika süren bu demlenme sürecinde, sütün miktarının yarı yarıya azaldığını ve renginin kremden hafif sarıya döndüğünü gözlemleyeceksiniz. Buharlaşma ne kadar sağlıklı gerçekleşirse, elde edeceğiniz konsantre süt o kadar yoğun ve lezzetli olacaktır.
Yoğunlaştırılmış sütün piştiğini anlamanın en pratik yolu, karışımın koyuluğunu ve rengini kontrol etmektir. Karışım, kaşığın arkasını kaplayacak kadar koyulaştığında ve akışkan bir bal kıvamına geldiğinde ocaktan alınma vakti gelmiş demektir. Unutulmamalıdır ki, yoğunlaştırılmış süt sıcakken daha akışkan görünür, ancak soğudukça karakteristik koyu kıvamına tam olarak ulaşır. Eğer karışımı fazla kaynatırsanız çok sertleşebilir, az kaynatırsanız da beklenen o dolgun yapıyı kaybeder. Ocaktan almadan hemen önce karışımın pürüzsüzlüğünden emin olmak için son bir kez hızlıca çırpmak, ipeksi görünümü garanti altına alır. Doğru kıvama ulaşan süt, soğudukça o meşhur "condensed milk" formuna dönüşecektir.
Hazırladığınız yoğunlaştırılmış sütü ocaktan aldıktan sonra, tamamen soğuması için bir kenara bırakmalı ve ardından sterilize edilmiş bir cam kavanoza aktarmalısınız. Buzdolabında saklandığında kıvamı daha da oturan bu lezzet, yaklaşık 2 hafta boyunca tazeliğini ve aromasını koruyabilir. Bu eşsiz karışımı sabah kahvelerinizde tatlandırıcı olarak kullanabilir, dondurma yapımında baz olarak değerlendirebilir veya "Triliçe" gibi tatlıların şerbetine katabilirsiniz. Ayrıca üzerine biraz deniz tuzu ekleyerek meyvelerin yanında dip sos olarak sunmak da oldukça popüler bir yöntemdir.
Şunlara da göz atın: