Son on beş, yirmi yılda yerel ürünün yeniden değer kazanması, tarif bilgisinin kayıt altına alınması, üreticiyle kurulan ilişkinin sorgulanması ve mutfağın bir kültür alanı olarak ele alınması bu dönüşümün en önemli başlıkları. Ancak bu alan, kendi kendine ilerlemiyor. Tam da bu noktada sivil toplum kuruluşlarının rolü belirleyici hâle geliyor. STK’lar; modaya göre yön değiştirmeyen, gerektiğinde onu şekillendiren yapılar. Standartları tartışmaya açan, bilgiyi kalıcı hâle getiren, mutfak hafızasını canlı tutan ve süreklilik sağlayan bu yapılar olmadan gastronomide derinlikten söz etmek zor.
2026 yılında 35’inci yaşını kutlayan Mutfak Dostları Derneği, Türkiye’de gastronomi alanında faaliyet gösteren en köklü sivil toplum kuruluşlarından biri. Dernek; mutfak zenginliklerimizi, yeme-içme ve sunma adabını bütüncül bir bakışla ele almak, Türk mutfağının tanıtımına katkı sağlamak ve bu alanı beslemek amacıyla kurulmuş bir yapı. Bu yaklaşımın en görünür çıktılarından biri olan Altın Kaşık Gastronomi Ödülleri, 2018’den bu yana tarafsız bir referans noktası olarak düzenleniyor.
Altın Kaşık Gastronomi Ödülleri 7’nci kez, 14 Ocak 2026 tarihinde Four Seasons Hotel Sultanahmet’te düzenlenen törenle sahiplerini buldu. Gastronomi dünyasının önde gelen isimlerinin, basın mensuplarının ve kanaat önderlerinin katıldığı gece, derneğin 35’inci yılına denk gelmesi nedeniyle de ayrı bir anlam taşıyordu. Törende, on iki ana kategori ve iki özel ödül takdim edildi. Mutfak Dostları Derneği Başkanı Esin Sungur’un konuşmasında altını çizdiği gibi, tarımın, yerel üretimin ve üreticinin giderek zorlandığı bir ortamda gastronomiden sürdürülebilirlik ve gıda güvenliği başlıklarını ayrı düşünmek mümkün değil. Bu nedenle törende sunulan menünün, küçük üreticiler, sosyal girişimler ve kadın kooperatifleriyle kurulan tedarik zinciri üzerinden kurgulanmış olması da sembolik bir tercih olarak öne çıktı.
Gecenin Jüri Özel Ödülü, 1926’dan bu yana Beyoğlu’ndaki varlığını sürdüren Üç Yıldız Şekerleme’ye verildi. Şekercilik alanında köklü bir geleneği temsil eden markanın ödülünü, ailenin üçüncü kuşağını temsilen Altuğ Dörtler aldı.
Tuğrul Şavkay Başarı Ödülü ise bu yıl iki isme, mutfak kültürümüzün belleğine yaptıkları katkılar nedeniyle takdim edildi. Profesör Günay Kut ve mutfak kültürü araştırmacısı Nevin Halıcı, uzun yıllara yayılan akademik ve kültürel çalışmalarıyla bu ödüle layık görüldü. Ödüllerini, Mutfak Dostları Derneği Onursal Başkanı Ahmet Örs sundu.
Altın Kaşık Gastronomi Ödülleri, gastronomi alanında kimlerin, hangi ölçütlerle ve ne tür bir emek üzerinden görünür kılındığını gösteren bir çerçeve sunuyor. Yerli bir ödül olarak, alanın kendi iç dinamikleriyle değerlendirilmesine imkân tanıması bu yönüyle dikkat çekiyor.
Bugün gastronomi alanında yön belirleyen, standart koyan ve tartışma başlatan yerli oyun kurucuların varlığı her zamankinden daha önemli. Altın Kaşık da bu bağlamda, küresel referansların gölgesinde kalmadan, yerel bilgiye, sürekliliğe ve kurumsal hafızaya dayanan bir değerlendirme zemini oluşturuyor. Altın Kaşık Gastronomi Ödülleri, gastronomiyi geçici vitrinler yerine uzun vadeli yapı taşları üzerinden değerlendiren yerli bir platform olarak konumlanıyor. Kültürel süreklilik, üretim zinciri ve bilgi temelli yaklaşım, bu tür yerel oyun kurucuların neden önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.