Un üzerindeki sayılar, unun özelliklerini ve kullanım amacını anlamamıza yardımcı olur. Bu sayılar hamurun kıvamını, kabarma oranını ve pişme süresini etkiler. Bazı numaralar unun daha rafine mi yoksa tam buğdaya yakın mı olduğunu gösterir. Böylece tariflerde doğru un seçimi yaparak istenen lezzet ve dokuyu elde etmek kolaylaşır.
Un paketlerinde genellikle %10, %12 gibi sayılar bulunur. Bu sayı, unun protein yani gluten oranını gösterir. Gluten, hamurun elastikiyetini ve kabarma kapasitesini etkiler. Yüksek proteinli unlar ekmek yapımında tercih edilir. Düşük proteinli unlar ise pasta ve kurabiye için daha uygundur. Bu sayı, tariflerde doğru un seçiminde rehber olur.
Bazı unlarda “550”, “650” gibi sayılar yer alır. Bu, unun hangi sınıfa ait olduğunu gösterir. Sınıflar, undan elde edilen kepek oranına ve mineral içeriğine göre belirlenir. Örneğin, 550 un daha beyaz ve rafine, 650 un biraz daha tam buğdaya yakındır. Bu sayı, hamurun kıvamını ve pişme süresini etkiler. Un seçerken tarifle uyumlu sınıf tercih edilmelidir.
Bazı paketlerde unun elek boyutunu gösteren numaralar bulunur. Bu, unun ne kadar ince veya kalın öğütüldüğünü ifade eder. İnce unlar pasta ve hamur işleri için daha uygundur. Kalın unlar ise ekmek ve bazı köy usulü hamurlar için idealdir. Numara arttıkça un daha kalın olur. Bu, unun su tutma kapasitesini de etkiler.
Un paketlerindeki bazı sayılar, unun mineral miktarını ifade eder. Mineral miktarı, undan geriye kalan içerik oranını gösterir. Yüksek mineral, daha az rafine olmuş un anlamına gelir. Düşük mineral ise daha beyaz ve rafine bir un demektir. Bu bilgi, özellikle ekmek yapımında önemlidir. Çünkü mineral oranı mayalanmayı ve lezzeti etkiler.
Bazı unlarda yazan sayılar hamurun mayalanma kabiliyetini gösterir. Bu, unun gluten kalitesi ve protein oranıyla ilgilidir. Mayalanma kabiliyeti yüksek unlar daha iyi kabarır. Hamur daha elastik ve pürüzsüz olur. Bu özellik özellikle ekmek ve poğaça tariflerinde önemlidir. Mayalanma kabiliyeti düşük unlar ise daha çok kurabiye ve börek için uygundur.
Un üzerindeki bazı sayılar, su tutma kapasitesini gösterir. Bu, unun ne kadar sıvıyı içine çekebileceği anlamına gelir. Yüksek su tutma kapasitesine sahip unlar daha nemli hamur verir. Bu, özellikle ekmek yapımında içi yumuşak olmasını sağlar. Pasta ve böreklerde su tutma kapasitesi düşük un tercih edilir. Bu sayı tariflerin tutarlılığı açısından önemlidir.
Bazı un paketlerinde sayı ve harf kombinasyonları vardır. Bunlar üretici tarafından belirlenmiş kalite kodlarıdır. Parti numarası, üretim tarihi veya özel üretim göstergesi olabilir. Tüketici için genellikle teknik bir referans anlamı taşır. Yine de bazı kodlar tedarik ve kalite takibinde önemlidir. Marketlerde veya online alışverişte bu kodlara dikkat edilebilir.
Bazı un paketlerindeki sayılar hangi tarif için uygun olduğunu gösterir. Örneğin, 550 un ekmek, 450 un kek için önerilebilir. Bu sayı tariflerdeki kıvam ve sonuç açısından yol gösterir. Hamurun elastikiyeti ve kabarma oranı bu sayı ile ilişkilidir. Doğru un seçimi, tarifin başarısını artırır. Kullanım önerisi sayıları, hem profesyoneller hem ev aşçıları için pratik bir rehberdir.