Ev yapımı portakal reçelinde meyvenin canlı rengi ve kendine özgü aroması kadar kıvamı da önem taşır. Ancak bazı reçeller soğuduktan veya kavanozda bekledikten sonra kristalleşerek şekerli ve sert bir yapıya dönüşebilir. Bu durum hem reçelin ağızda bıraktığı hissi hem de meyvenin doğal lezzetini olumsuz etkiler. Şekerin doğru şekilde eritilmesi, asit dengesinin sağlanması ve pişirme aşamasının kontrollü yürütülmesi bu sorunun önüne geçebilir. Birkaç önemli püf noktasına dikkat ederek parlak, akışkan ve şekerlenmeyen portakal reçeli elde etmek mümkündür.
Şekerlenmeyen portakal reçeli hazırlamak için öncelikle meyve ve şeker oranının dengeli olması gerekir. Bir kilogram ayıklanmış portakal için yaklaşık 750 gram ile 1 kilogram arasında toz şeker kullanılabilir. Şeker miktarının gereğinden fazla olması, reçelin soğuduktan sonra kristalleşme riskini artırabilir. Portakalların üzerine şekeri ekledikten sonra birkaç saat bekletmek, meyvenin suyunu salmasını ve şekerin daha kolay çözünmesini sağlar. Bu aşamada şekerin tamamen erimesine dikkat etmek, pürüzsüz bir şurup elde etmenin ilk adımıdır.
Portakal reçelinin şekerlenmesini önleyen en önemli malzemelerden biri limon suyudur. Pişirme işleminin sonlarına doğru eklenen bir miktar limon suyu, şeker kristallerinin oluşmasını zorlaştırır. Bir kilogram portakal için yaklaşık yarım limonun suyu yeterli olabilir. Limonun sağladığı asit dengesi, reçelin şurubunun daha pürüzsüz kalmasına yardımcı olur. Limon suyunu aşırı kullanmamak gerekir çünkü fazla miktarda eklenmesi reçelin tadını belirgin şekilde ekşitebilir.
Portakal reçelini yüksek ateşte uzun süre kaynatmak, şurubun gereğinden fazla yoğunlaşmasına ve şekerlenme riskinin artmasına neden olabilir. Bu nedenle reçel orta veya kısık ateşte, kontrollü şekilde pişirilmelidir. Kaynama sırasında tencerenin kenarlarına sıçrayan şekerli kalıntılar nemli bir fırçayla temizlenebilir. Reçeli sürekli ve sert hareketlerle karıştırmak yerine ara sıra nazikçe karıştırmak daha uygun olur. Şurup yeterli kıvama ulaştığında tencere ocaktan alınmalı ve gereğinden fazla kaynatılmamalıdır.
Hazırlanan portakal reçelinin şekerlenmemesi için saklama koşulları da pişirme aşaması kadar önemlidir. Reçel, önceden temizlenmiş ve tamamen kurutulmuş cam kavanozlara doldurulmalıdır. Kavanoz kapaklarının hava almayacak şekilde sıkıca kapatılması, reçelin dış etkenlerden korunmasına yardımcı olur. Açılan kavanozlar buzdolabında saklanmalı ve reçel her zaman temiz, kuru bir kaşıkla alınmalıdır. Sıcaklık değişimlerinden uzak, serin ve güneş görmeyen bir ortamda muhafaza etmek reçelin kıvamını ve kalitesini korumaya yardımcı olur.