Çökelek peyniri, sütün veya yoğurdun kestirilmesi sonucu elde edilen protein açısından oldukça zengin, yağ oranı genellikle düşük olan geleneksel bir süt ürünüdür. Genellikle peynir altı suyundan yapılan lor ile karıştırılsa da, çökelek doğrudan sütün veya ayranın kaynatılıp pıhtılaştırılmasıyla elde edilen daha yoğun bir lezzettir. Anadolu mutfağında kahvaltılardan börek harçlarına kadar çok geniş bir kullanım alanına sahiptir.
5 litre sütten ne kadar çökelek çıkacağı, sütün yağ oranına ve sütün kestirilme (çökelek yapma) yöntemine bağlı olarak değişkenlik gösterse de genel bir ortalama vermek mümkündür. Normal şartlarda, ev ortamında yapılan bir işlemde 5 kilo sütten yaklaşık 500 gram ile 750 gram arasında çökelek elde edilir.
Tam yağlı bir köy sütü kullanıyorsanız, sütün içindeki katı madde miktarı daha fazla olduğu için alacağınız çökelek miktarı 750 grama yaklaşabilir. Marketten alınan az yağlı sütlerde bu miktar 400-500 gram bandına düşebilir.
Manda veya koyun sütü, inek sütüne oranla daha yüksek kuru madde ve yağ içerdiği için çok daha fazla verim sağlar. Bu yüzden daha fazla çökelek elde etmek için manda veya koyun sütü kullanabilirsiniz. Ancak kullanacağınız süt cinsinin, çökelek peynirinin tadını doğrudan etkileyeceğini unutmamalısınız.
Sütü kestirmek için kullandığınız asit (limon veya sirke) miktarı ve sütün kaynama derecesi, proteinlerin ne kadar efektif bir şekilde çökeceğini belirler. Limon veya sirke miktarını fazla olursa, proteinler daha hızlı çöker ve daha az çökelek elde edersiniz. Bu yüzden asitli malzemeleri ölçülü bir şekilde kullanmaya dikkat edin.
Şunlara da göz atın;
Kaç Litre Sütten 1 Kilo Tereyağı Çıkar?
4 Kutu Sütten Kaç Tencere Yoğurt Çıkar?