Kış ayları için tatlı ve besleyici atıştırmalıklar hazırlamak isteyenler, geleneksel yöntemlerle kuru üzüm yapımına yoğun ilgi gösteriyor. Geçmişten günümüze nesilden nesile aktarılan kül suyu yöntemi, endüstriyel katkı maddelerine ihtiyaç duymadan tamamen doğal bir kurutma imkanı sunar. Meşe veya odun ateşinden elde edilen elenmiş temiz küller, suyla buluşturularak üzümlerin batırılacağı özel alkalileştirilmiş karışımı oluşturur. Bu doğal kül suyu karışımı, taze toplanmış üzüm tanelerinin kabuklarında gözle görülmeyen minik çatlaklar oluşturarak içindeki nemin buharlaşmasını hızlandırır. Böylece üzümler doğrudan güneş ışığında kurutulurken kararmak yerine kendine has altın sarısı ve amber rengini korumayı başarır.
Geleneksel kuru üzüm hazırlığının ilk ve en önemli adımı, kullanılacak odun külünün doğru seçilmesi ve hazırlanmasıdır. Kimyasal içermeyen temiz meşe, zeytin veya çam odunlarının yakılmasıyla elde edilen küller ince bir elekten geçirilerek iri parçalardan arındırılır. İncecik toz haline getirilen temiz odun külü, geniş bir kazan veya tencere içerisinde kaynar su ile buluşturulur. Karışım bir süre dinlendirilerek külün dibe çökmesi ve üstte alkali bakımından zengin berrak bir kül suyunun oluşması beklenir. Dibe çöken tortunun üstünde kalan berrak sıvı, üzüm salkımlarının batırılacağı ana koruyucu çözeltiyi oluşturur. Bu özel alkali su, kurutma esnasında üzümün yapısını koruyan en temel unsurdur.
Kül suyuna batırma işlemine geçilmeden önce bağdan taze olarak toplanan üzüm salkımları özenle gözden geçirilir. Ezilmiş, sararmış veya çürümeye yüz tutmuş üzüm taneleri salkımdan tek tek ayrılarak temizlenir. Kurutmaya uygun, etli ve diri yapıdaki salkımların sap kısımları tutmayı kolaylaştıracak şekilde hizalanır. Üzümlerin üzerinde biriken toz ve toprak tabakasının hafifçe temizlenmesi kül suyunun kabuğa doğrudan nüfuz etmesini kolaylaştırır. Hazırlanan salkımlar, küllü su kazanına kolayca daldırılabilecek porsiyonlar halinde küçük gruplara ayrılır. Temiz ve sağlıklı salkımlar tercih etmek kurutma sonrasındaki ürün kalitesini doğrudan artırır.
Hazırlanan berrak kül suyu hafifçe ısıtılarak daldırma aşaması için ideal sıcaklık seviyesine ulaştırılır. Süzgü veya tel sepet içerisine yerleştirilen taze üzüm salkımları, sıcak kül suyunun içerisine daldırılarak kısa bir süre bekletilir. Kül suyunun içeriğindeki doğal alkali bileşenler, üzümün dış kabuğunda yer alan ve kurumayı geciktiren koruyucu mumu ortadan kaldırır. Bu işlem esnasında kabukta mikro düzeyde gözenekler açılarak içteki nemin dışarı kaçış yolu hazırlanmış olur. Kül suyundan çıkarılan salkımlar süzülmeye bırakılarak üzerindeki fazla sıvının akması sağlanır. Doğru süre boyunca daldırılan üzümler, kurutma sergilerine taşınmaya hazır hale gelir.
Kül suyundan süzülen üzüm salkımları, doğrudan rüzgar ve güneş alan temiz bez sergiler veya ahşap tezgahlar üzerine tek tek yayılır. Salkımların üst üste binmemesine ve havalandırmanın eşit şekilde gerçekleşmesine özen gösterilir. Kül suyuna batırılan üzümler, güneş ışığı altında normal süreçten çok daha hızlı ve rengini kaybetmeden kurumaya başlar. Kuruma süreci boyunca rengini amber sarısı tonlarında koruyan üzümler, ipek gibi pürüzsüz bir dış yüzey kazanır. Tamamen kuruyan ve nemini kaybeden üzümler saplarından ayrılarak cam kavanozlarda veya bez torbalarda kış boyunca saklanır. Asırlık kül yöntemi sayesinde kışlık kuru üzümleriniz tazeliğini ve lezzetini uzun süre muhafaza eder.
Şunlara da göz atın: