Geleneksel bayram sofralarının ve özel davetlerin başrol oyuncusu baklava, sadece malzeme kalitesiyle değil, fırındaki yolculuğuyla da değer kazanır. Çoğu zaman el emeği göz nuruyla açılan kırk kat yufka, yanlış fırın ayarı kurbanı olabiliyor. Baklavanın o meşhur kat kat ayrılan yapısını korumak ve her katın eşit şekilde pişmesini sağlamak için fırın ayarı kritik önem taşır. Modern fırınlarda bulunan fanlı ve fansız (alt-üst) pişirme seçenekleri, baklavanın dokusunu doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Peki, baklava fanlı mı pişer fansız mı?
Baklava pişirirken genellikle tavsiye edilen fansız, yani alt-üst ısıtma seçeneğidir. Fansız pişirme, ısının fırın içinde daha yavaş ve eşit dağılmasını sağlayarak yufka katmanlarının tek tek kuruyarak pişmesine imkan tanır. Fanlı ayarda hava akımı çok hızlı olduğu için baklavanın üstü erkenden kızarabilir ancak iç katmanlar çiğ kalabilir. Fansız ayar ise tatlının ağır ağır, içini çeke çeke pişmesini sağlayarak o arzu edilen gevrek dokuyu oluşturur. Bu geleneksel yöntem, baklavanın fırından çıktıktan sonra da çıtırlığını uzun süre korumasına yardımcı olur. Sabırla pişirilen bir baklava, şerbetle buluştuğunda asla hamurlaşma yapmaz.
Bazı modern tariflerde fanlı ayar önerilse de, bu durum genellikle çok hızlı sonuç almak isteyenler için bir risk barındırır. Fanlı pişirme, sıcak havayı sürekli sirküle ettiği için yufkaların dış yüzeyini hızla kurutur ve katmanların birbirine yapışmasına neden olabilir. Eğer fırınınızın ısı dağılımı zayıfsa, düşük derecede ve kontrollü bir şekilde fanlı ayar kullanılabilir ancak bu durumda baklavayı sürekli gözlemlemek şarttır. Çok yüksek ısıdaki fanlı pişirme, baklavanın "yüzünü yakarken" orta katmanların nemli kalmasına yol açarak şerbet döküldüğünde yumuşama yapmasına sebep olur. Profesyonel sonuçlar için genellikle fansız ayar, güvenli liman olarak kabul edilir.
Baklava pişirirken sadece ayar değil, sıcaklık derecesi de sonucun başarısını belirler. Genellikle 160-170 derece gibi nispeten düşük sıcaklıklarda, yaklaşık 1 saatten fazla süren uzun pişirmeler en iyi sonucu verir. Yüksek sıcaklık (180 derece ve üzeri) baklavanın dışını çabuk karartırken, tereyağının yufka aralarına nüfuz edip onları kızartmasına zaman tanımaz. Ağır ateşte pişen baklavada tereyağı her katmana işler ve fırından çıktığında o kendine has parıltıya kavuşur. Sabırlı bir pişirme süreci, baklavanın her katının kağıt gibi ince ve kıtır olmasını sağlar. Doğru derece ayarı, emeğinizin karşılığını tam olarak almanızı sağlayan en önemli etkendir.
Baklavanızın üstü harika görünse de alt kısmının pişip pişmediğini kontrol etmek, gerçek bir ustalık göstergesidir. Toprak veya ağır tepsilerde pişen baklavaların altı bazen üstten daha geç pişebilir. Bu durumda pişirmenin son 10 dakikasında tepsiyi fırının en alt rafına indirmek gerekebilir. Altı tam pişmeyen bir baklava, şerbeti çektiğinde ağırlaşır ve lezzet kalitesini kaybeder. Altın kural olarak, hem altı hem üstü aynı tonlarda kızarmış bir baklava, mükemmel pişmiş demektir.
Şunlara da göz atın: