İmam bayıldının temel taşı patlıcandır. Genellikle orta boy, çekirdeksiz ve ince kabuklu patlıcanlar tercih edilir. Alacalı soyulan patlıcanlar, kızartıldığında içi yumuşak, dışı hafif diri bir yapı kazanır. Patlıcanın yağı ve iç harcı iyi çekmesi, yemeğin lezzetini belirleyen en önemli unsurlardan biridir.

Bu yemeğin asıl lezzetini veren malzeme bol soğandır. Soğanlar ince ince doğranır ve zeytinyağında uzun süre kavrularak yumuşatılır. İyi kavrulmuş soğan, yemeğe doğal bir tatlılık kazandırır ve patlıcanın ağır tadını dengeler. İmam bayıldıda soğanın az olması, yemeğin ruhunu eksik bırakır.

Domates, yemeğe hem renk hem de hafif bir asidite katar. Genellikle olgun ve sulu yaz domatesleri tercih edilir. Rendelenmiş veya küçük doğranmış şekilde kullanılarak iç harca bağlayıcı bir yapı kazandırır. Domates, soğanla birleştiğinde zeytinyağıyla uyumlu, yumuşak bir sos oluşturur.

Sarımsak, imam bayıldıya kendine özgü aromasını veren önemli bir bileşendir. Genellikle bütün dişler halinde veya iri doğranarak kullanılır. Piştikçe keskinliği azalır ve yemeğe hafif tatlımsı bir lezzet bırakır. Sarımsağın miktarı damak zevkine göre ayarlanabilir ancak klasik tarifte bol kullanılır.

İmam bayıldının en karakteristik malzemesi zeytinyağıdır. Sızma zeytinyağı tercih edilmesi, yemeğin kalitesini doğrudan etkiler. Hem patlıcanın kızartılmasında hem de iç harcın pişirilmesinde kullanılır. Zeytinyağı ne kadar kaliteli olursa, yemeğin lezzeti de o kadar zengin olur.

Yeşil biber isteğe bağlı olarak eklenir. İnce doğranmış biberler, yemeğe hafif bir aroma ve ferahlık katar. Acı olmayan sivri veya çarliston biberler genellikle tercih edilir.

Temel baharatlar olarak kullanılır. Tuz sebzelerin lezzetini ortaya çıkarırken, karabiber yemeğe hafif bir derinlik katar. İmam bayıldıda baharat kullanımı ölçülüdür; sebzelerin doğal tadı ön planda tutulur.

Servis öncesinde eklenen ince kıyılmış maydanoz, yemeğe tazelik ve hoş bir koku katar. Aynı zamanda sunumu da güzelleştirir.