Rize’nin Çayeli ilçesine ve köylerine has özellikler taşıyan bu özel yemek, lezzet tutkunlarının her dönem markajında yer alan gurme bir deneyim sunar. Standart kuru fasulye tariflerinden hem kullanılan malzeme kalitesi hem de pişirme teknikleriyle ayrılan bu geleneksel lezzet, ustalık gerektiren aşamalardan geçer. Tencerede başlayan serüvenin fırın ısısıyla buluştuğu o son nokta, fasulyenin adeta lokum kıvamına gelmesini sağlayan en kritik dönüm noktasıdır. Hangi cins fasulyenin tercih edildiğinden etin seçimine kadar her detay, yemeğin nihai başarısını doğrudan etkiler.
Çayeli kuru fasulye yemeğinin başarısı, başrolde yer alan malzemenin standartlara tam uygun şekilde seçilmesiyle başlar. Kalite özelliklerine göre birinci sınıf, beyaz renkli, yuvarlak şekilli ve büyük taneli olarak bilinen şeker fasulyesi çeşidi bu tarifin vazgeçilmez temelidir. Bunun yanı sıra 3 ila 4 yaşlarında dana veya tosunun but kısmından elde edilen sinirsiz ve yağsız kırmızı et, yemeğin dokusunu zenginleştirir. Belirtilen oranlarda suya basılan fasulyeler ve dinlendirilen etler, pişme aşamasına geçmeden önce titizlikle elden geçirilir. Bu kusursuz başlangıç, yemeğin ilerleyen aşamalarında ideal kıvama ulaşmasının en önemli adımıdır.
Önceden suda bekletilen fasulyeler ilk taşım kaynatılarak yüzeyde oluşan gaz köpüklerinden arındırılır ve soğuk sudan geçirilir. Aynı şekilde kuşbaşı doğranmış etler de kısa bir ön haşlamayla kanlı suyundan arındırılarak temiz bir başlangıç yapılır. Çelik tencere, kalaylı bakır veya çömlek içerisinde tereyağı ve ince doğranmış soğanlarla buluşan etler pembeleşene kadar kavrulur. Ardından eklenen domates salçası, kısık ateşte kaşıkla sürekli karıştırılarak sosun lezzet katmanları derinleştirilir. Bu kontrollü kavurma disiplini, yemeğin özünü oluşturan o karakteristik aromanın ortaya çıkmasını sağlar.
Hazırlanan sosa su ve ön haşlaması yapılan fasulyeler eklenerek tuz dengesi kurulur ve karışım bir taşım kaynatılır. Taze mahsul ile uzun süre bekletilmiş fasulyelerin su çekme ve pişme sürelerindeki farklar gözetilerek kıvam titizlikle ayarlanır. Ardından üzeri kapalı bir şekilde 180 dereceye ısıtılmış fırına verilen yemek, yaklaşık kırk beş dakika boyunca fırın ısısında demlenir. Pişme süresi tamamlandıktan sonra fırın kapatılır ancak yemek hemen çıkarılmayarak yine kapalı şekilde kırk beş dakika dinlenmeye bırakılır. Bu uzun ve sabırlı dinlenme evresi, tanelerin dağılmadan mükemmel bir yumuşaklığa erişmesini garanti eder.
Fırında dinlenerek lezzeti tavan yapan Çayeli kuru fasulyesi, porselen tabaklarla servis edilir. Estetik ve yöresel sunum standartlarına uygun olarak hazırlanan bu tabaklar, yemeğin görsel zenginliğini ön plana çıkarır. Sıcak yemeğin yanında ise yöreye ve klasiğe uygun olarak sade pirinç pilavı, ferahlatıcı yoğurt, taze kuru soğan ve çıtır turşu çeşitleri yer alır. Tek veya çoğul eşlikçilerle zenginleştirilen bu masa düzeni, Rize’nin zengin mutfak kültürünü evlere taşır. Tüm bu özenli adımlar, sıradan bir bakliyat yemeğini unutulmaz bir ziyafete dönüştürür.
Şunlara da göz atın: