Su, mutfakta çoğu zaman fark edilmeden harcanan bir alışkanlık. Oysa bugün dünyada güvenli içme suyuna erişemeyen 1 milyardan fazla kadın var; kadınlar ve kız çocukları her gün toplam 250 milyon saatlerini su taşımaya harcıyor. Güvensiz su ve hijyen koşulları ise her gün yaklaşık 1000 çocuğun yaşamına mal oluyor. Bu tablo, su meselesinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda derin bir toplumsal eşitsizlik alanı olduğunu gösteriyor.

Bu nedenle 22 Mart Dünya Su Günü, 1993 yılından bu yana Birleşmiş Milletler tarafından küresel bir farkındalık günü olarak kabul ediliyor. Bu yılın teması ise güçlü bir mesaj taşıyor: “Su akar, eşitlik büyür.” UNICEF ve UN Women liderliğinde, UN-Water üyeleri ve 30’dan fazla kurumun katkısıyla yürütülen bu küresel çağrı, su politikalarında kadınların söz sahibi olduğu bir geleceğin altını çiziyor. Çünkü kadınların karar mekanizmalarında yer aldığı yerlerde su hizmetleri daha kapsayıcı, daha sürdürülebilir ve daha adil hâle geliyor.

Büyük hedeflerin gündeme geldiği bu özel günde, değişimin en sade başlangıç noktalarından biri yine mutfaklar. Çünkü evde açtığımız her musluk, mutfakta aldığımız her küçük karar, büyük resmin bir parçası. Gereksiz kaynatmalar, akan musluklar ya da tekrar edilen alışkanlıklar suyun sınırsız olduğu yanılgısını beslerken; bilinçli kullanım hem enerji tüketimini azaltıyor hem de suyun değerini yeniden hatırlatıyor. Dünya Su Günü, büyük hedeflerden önce gündelik refleksleri sorgulamayı öneriyor. Sürdürülebilirlik ve değişim, çoğu zaman mutfakta başlıyor.

Mutfakta su tasarrufu, küçük alışkanlık değişiklikleriyle mümkün

1. Akan bir musluk dakikada ortalama 15 litre su harcıyor! Meyve ve sebzeleri akan musluk altında yıkamak yerine bir kap içinde temizleyin. Yıkama suyuna az miktarda sirke eklemek temizlik etkisini artırıyor. Kapta kalan suyu bitkilerinizi sulamak için değerlendirebilirsiniz.
2. Dondurulmuş gıdaları çözdürürken sıcak su kullanmayın. Bu yöntem hem gıda güvenliği açısından riskli hem de ciddi su israfına yol açıyor. Bunun yerine ürünleri bir gece önceden buzdolabı rafına alarak yavaşça çözdürün.
3. Yemekleri mümkün olduğunca tek tencerede pişirmeye özen gösterin. Bu yöntem hem daha az bulaşık çıkmasını sağlıyor hem de su tüketimini azaltıyor.
4. Sebze, makarna ve patates haşlarken besinin üzerini geçmeyecek kadar su kullanın ve tencerenin kapağını kapalı tutun. Bu sayede su daha hızlı kaynıyor, pişirme süresi ve enerji tüketimi azalıyor. Haşlama sularını da çorba veya sebze pişirme için yeniden değerlendirebilirsiniz.
5. Mutfakta en fazla su israfı, bulaşıkların elde yıkanması sırasında gerçekleşiyor. Yüklü bir bulaşığı elde yıkamak yaklaşık 76 litre su tüketirken, bulaşık makinesinde aynı işlem ortalama 17 litre suyla yapılabiliyor.
6. Eğer bulaşık makineniz yoksa veya az miktarda bulaşık yıkayacaksanız, lavabo tıpası kullanarak lavaboyu yarıya kadar doldurup yıkama yapmak su tüketimini ciddi ölçüde azaltıyor.
7. Bulaşıkları makineye koymadan önce sudan geçirmek veya elde yıkamak, fazladan ortalama 55 litre su harcanmasına neden oluyor. Bulaşıkları doğrudan makineye yerleştirmek en doğru yöntem.
8. Günlük yaşamda; diş fırçalarken ve el yıkarken suyu gereksiz yere açık bırakmamak, bozuk muslukları onarmak, temizlik sırasında suyu kontrollü kullanmak ve mümkünse su arıtma sistemlerinden faydalanmak genel su tasarrufuna katkı sağlıyor.