Salça yapımında domates miktarı, elde edilmek istenen yoğunluğa göre değişiklik gösterebilir. Ortalama olarak 1 kilo salça için 5 kilo civarında domates kullanıldığı kabul edilir. Pişirme süresi uzadıkça domatesin içindeki su azalır ve geriye daha koyu bir kıvam kalır. Bu nedenle kullanılan yöntem ve süre, toplam domates ihtiyacını belirleyen önemli unsurlardır.
Domatesin büyük bir kısmı sudan oluşur ve bu su pişirme sırasında buharlaşır. Bu nedenle çok miktarda domates, az miktarda salçaya dönüşür. Ortalama bir domatesin yaklaşık %90’ı sudur. Pişirme sırasında bu suyun çoğu kaybolur. Geriye sadece posa ve yoğun lezzet kalır. Bu da miktar farkının temel nedenidir.
Genellikle 1 kilo salça elde etmek için yaklaşık 5 ila 6 kilo domates gerekir. Bu oran ev yapımı ve geleneksel yöntemlerde yaygın olarak kabul edilir. Sanayi tipi üretimde bu oran biraz daha değişebilir. Domatesin cinsi ve olgunluğu bu hesabı etkiler. Daha sulu domatesler daha fazla kayıp verir. Daha etli domatesler ise biraz daha az miktarla yeterli olabilir.
Salçalık domatesler daha etli ve daha az suludur. Bu tür domateslerden yapılan salça daha yoğun olur. Sulu sofralık domatesler ise daha fazla su içerir. Bu yüzden aynı miktar salça için daha çok domates gerekir. Tür seçimi verimi doğrudan etkiler. Bu da toplam kilo hesabını değiştirir.
Domatesler kaynadıkça içlerindeki su yavaş yavaş uçar. Uzun süre pişirilen salça daha koyu ve yoğun olur. Bu süreçte hacim ciddi şekilde azalır. İlk başta tencere dolusu domates varken sonunda küçük bir miktar kalır. Buharlaşma oranı kullanılan ateşe ve süreye bağlıdır. Bu da kilo hesabını etkileyen önemli bir faktördür.
Genel bir ortalama vermek gerekirse 1 kilo salça için 5 kilo domates kabul edilir. Bazı durumlarda bu miktar 6 kiloya kadar çıkabilir. Evde yapılan salçada genellikle biraz daha fazla domates kullanılır. Çünkü suyu tamamen uçurmak zaman alır. Endüstriyel üretimde daha kontrollü yöntemler kullanılır. Yine de halk arasında en yaygın oran 1’e 5 şeklindedir.
Şunlara da göz atın:
Domates Salçası ile Biber Salçası Nasıl Ayırt Edilir?